कन्या
इटूकले पिटूकले पावलं टाकत
छुम छुम करीत येते
दिवसभराचा क्षिणभाग
क्षणात पळवून नेते
घरी आल्यावर सर्वात आधी
तीच असते दारात
पप्पा आले म्हणून सर्वांना
दवंडी देते जोरात
कन्या म्हणजे घराचं वैभव असतं
कन्येशीवाय घर नुसतं स्मशान भासतं
पणती बनुन तिचा
दोन घरी प्रकाश
माहेरवाशीण असते तेव्हा
तिला ठेंगणे पडते आकाश
सारं मीच करेन हा तीचा
नेहमीच असतो हट्ट
नात्यांमध्ये मायेची विण घालून
त्याला बांधून ठेवते घट्ट
📚🖋️ राहुल मोरे
9421612979
मार्केट
रक्ताचं पाणी करून माल सारा पिकवायचा
त्याचं मोल करण्यासाठी बाजार दारी आणायचा
धाकटी नटी पोरं सुद्धा मर मर मरायची
फाटके तुटके कापड आवरत उद्याची स्वप्न पाहायची
मार्केटला जोंधळा ज्वारीची बैलगाडी जायची
केविलवाण्या नजरेने पोरं बापाकडे पहायची
माल विकायला गेल्यावर छटाक भजी मिळायची
ठसका लागूस्तवर मग अधाश्या सारखी गिळायची
बोळकं झालेला बाप सुद्धा आशेन दारातून पहायचा
येताना मला बी आण आशेल्या नजरेने सांगायचा
शेतीमालाचं जवा बाजारात मोल व्हायचं
हाती आलेली रक्कम पाहून बापाचं टकूर फिरायचं
बोटावर गणित जुळवत बाप लाल डोळ्यांनी घरी यायचा
रब्बी हातातून गेलं म्हणून खरिपाच स्वप्न पाहायचा
जगण्यासाठी त्याची धडपड अशी रोजच चालायची
बैल गाभण दहावा महिना म्हणत फक्त मान डोलायची
रोजचंच रडगाणं बापाच्या नशिबी आलं
जगाला पोसण्यात आख्ख आयुष्य गेलं
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
नवी आशा
नवीन वर्ष आले
नवे स्वप्न घेऊनी
गत वर्षीच्या जुन्या
आठव उरी ठेऊनी
हेवे दावे मद मत्सर
गत वर्षा संग जाऊद्या
कडू गोड आठवणी
शिदोरी म्हणून जपुया
नवे स्वप्न नवी आशा
मनी बंधुभाव जपूया
नव वर्षा स्वागत करण्या
एक दिलाने सर्व राहूया
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
भ्रष्ट राजकारण
आघाडी आणि पिछाडी ही जनतेची दिशाभूल आहे
सत्तापीपासून लोकांची ही वेगळी चूल आहे
मतदारांच्या भावनेशी खेळून लोकशाहीचा आव आणायचा
ईव्हीएम खरेदी करून विजय खेचून घ्यायचा
इथ नाही तिथं नाही साऱ्या देशात हेच चाललंय
जनतेनेही आता दगडांना देव मानलय
नको त्या दगडांना ईव्हीएम शेंदूर लावतोय
खऱ्याखुऱ्या देवांना देवळातून बाहेर काढतोय
माणुसकीचा गहिवर कुठेतरी आटताना दिसतोय
काना खांद्यावर बंदूक ठेवून माणूस विकला जातोय
हा सारा बेबनाव, नैतिकतेतच खोट आहे
संविधान आणि लोकशाहीचा मात्र गळा घोट आहे
नीतिमत्ता गहाण ठेवून ओरबाडलेला विजय नको
न घटनेची कत्तल करणारा हा असा अजय नको
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
मित्र
गाऊ किती थोरवी
मित्रा, गाऊ किती थोरवी
कृष्ण तू कर्ण तू
बेईमान या जगी
अधर्मातील धर्म तू !
कृष्ण तू कर्ण तू
अधर्मातील धर्म तू
स्थान माझे या जगी
शून्य रे अमान्य रे
काळोख्या दुनियेत
असे कवडसा तू !
कृष्ण तू कर्ण तू
अधर्मातिल धर्म तू
वनवा पेटला उरी
धगधगत्या ज्वाले परी
अलगत त्यावरी
हळवी फुंकर तू !
कृष्ण तू कर्ण तू
अधर्मातील धर्म तू
वेढलो की मी असा
यवनी हा पुरंदर
तोडण्या हा विळखा
मावळा तू धुरंदर !
कृष्ण तू कर्ण तू
अधर्मातील धर्म तू
नाव ही दर्यावरी
हेलकावते जरी
दिशादर्शकातील
नितळ पारा तू !
कृष्ण तू कर्ण तू
अधर्मातील धर्म तू
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
काय करावं कसं करावं, काही कळत नाही
आयुष्याचे गणित मात्र, जुळता जुळत नाही
एक शिवले की, दुसरं उसवत जातं
हरेक शिवायला, धागा काही मिळत नाही
एक संकटाचा डोंगर, पार केला न केला
यक्ष म्हणून दुसरं, उसंत काही मिळत नाही
उमेदीने सारं विसरून, पुन्हा लढावं म्हणतो
पण तीच गुल तीच काडी, घास काही गिळत नाही
येरे माझ्या मागल्या, म्हणून आयुष्य रेटावं
सुख शोधण्या नजर, खिळता खिळत नाही
चक्रव्यूहात अडकलेला, निश्चल अभिमन्यू मी
मुक्ती देण्या शोधतो, जयद्रथही मिळत नाही
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
जन्मदाता
नांगर ओढू ओढू बैलाला लागते जवा धाप,
तवा मले त्याच्या मंदी दिसतो माझा बाप " १ "
माय मही सांगत होती, होता जवा तू लहान.
दुष्काळाचे दिस होते, भागत नव्हती तहान.
बाप तुझा वाटी भर दुधासाठी, राहिला होता गहाण.
तवा मले वाटी मंदी दिसतो माझा बाप "२"
घर दार पोसण्यासाठी राब राब राबं
ऊन वारा पाऊस पाणी याचे नसे त्याला भान
रगताचे पाणी करून कष्टाला नसे कधी माप,
तवा मले ठायी ठायी दिसतो माझा बाप "३"
एक एक गोट जवा, माय सांगत जाते,
आतड्याला पिळ पडून, अंग लाही लाही होते.
बापासाठी, बापसाठी देवाकडे मागतो एक दान.
तुझ्याहून मोठा कर, माझा जन्मदाता बाप, "४"
हा जन्मदाता बाप....
नांगर ओढू ओढू बैलाला लागते जवा धाप,
तवा मला त्याच्या मंदी दिसतो माझा बाप
रे दिसतो माझा बाप
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
प्रारब्ध
तुझ्या चेहऱ्यावरचे हसू, मला कळले होते.
विसरलीस तू याने, अश्रू जरा ओघळले होते.
त्या टेकडीवरच्या आना भाका, साऱ्या फोल होत्या.
डोळ्यात धूसर आठव, प्रारब्धाने छळले होते
माझ्या नशिबी याजन्मी, न तुझे कदाचित येणे.
आठवांची शिदोरी हेच, प्राक्तनी माळले होते.
सोबतीचे अनेक क्षण, बेधुंद जगलो आपण.
त्या एकांत समई पाऊल, कधी न ढळले होते
निखळ प्रेम करीत राहिलो, स्वप्न उरी बाळगत.
मतलबी ही सारी दुनिया, आज मात्र कळले होते
📚🖋️ राहुल मोरे
9421612979
उद्ध्वस्त वाडा
जुना, कवलारू, चिरेबंदी वाडा
शांत विचारमग्न.
प्रत्येक खनाखनात बोबडे बोल
अन् ओसरितील नाजूक पावलांची कंपने,
तो हसरा खेळकर माहोल
अनुभवतोय आजही..
कालपर्यंत याच छताखाली
ज्यांना ऊब दिली
ती आज भुर्रकन कशी बरं
उडून गेली ?
नव्याने पंख फुटल्या सारखी!
कुणाला क्षितिज पदाक्रांत करायचय
तर, कुणाला दर्या कवेत घ्यायचाय.
वाडा मात्र स्तब्द स्थितप्रज्ञ
ते परतून येतील या आशेवर
कधीतरी दोन-चार वर्षातून
गेरु फासावा
अन् नवा रंग चढवावा
पहिल्या पावसात धुवून निघण्यासाठी
मग ते गेरु रंगाचे ओघळ
अन् जखमा लिंपलेले चुन्याची धब्बे
ठळक दिसावेत
पण, तरीही आज नाहीतर उद्या
आपला जीर्णोद्धार होईल.
या आशेवर तग धरून बसायचं
येणाऱ्या वाटेकडे बघायचं
डोळ्यात तेल घालून
चिरेबंदी दिसणाऱ्या भिंती,
आतून साऱ्या पोखरलेल्या.
एक एक विटा एकमेकीतून निसटलेल्या
अंगणातील तुळशीचीही हीच गत
ती ही तहानलेली पाण्यावाचून.
तिला तर आताशा स्वप्न पडतात,
अवतीभवती सडा अन रांगोळीची.
याच साठी का?
ऊन वारा पाऊस
घेतला होता अंगा खांद्यावर
शेवटच्या क्षणी बे-सहारा होण्यासाठी
तुळशी वाड्याकडे अन् वाडा तुळशीकडे
पाहत राहतात केविलवण्या नजरेने
उरल्या सुरल्या दिवसांचे सोबती होण्यासाठी
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
माय मराठी
श्वास मराठी, ध्यास मराठी
धमन्यांमध्ये वसे मराठी
जन्मताच जी आली ओठी
ती माय मराठी माय मराठी
माळरानीचा वात मराठी
दऱ्याखोऱ्यात गुंजे मराठी
सह्यगिरीचे शिखर मराठी
माय मराठी माय मराठी
ज्ञानोबाची ओवी मराठी
तुकोबाची गाथा मराठी
भागवताचा खांब मराठी
माय मराठी माय मराठी
शिवबाची तलवार मराठी
मावळ्यांची ललकार मराठी
पुरंदरचा तट मराठी
माय मराठी माय मराठी
यवनांना दहशत मराठी
फिरंग्यांना शह मराठी
दिल्लीवर भगवा मराठी
माय मराठी माय मराठी
वि.स,वि.वा जगले मराठी
विंदा, नेमाडे जिणे मराठी
ज्ञानपीठ हो दिले मराठी
माय मराठी माय मराठी
मनामनावर राज्य करी
माय मराठी माय मराठी
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
कर्मवीर नाना बाबा
दीनांचा उध्दार करण्या
सर्वस्व तुम्ही अर्पिले
ज्ञानगंगेचे भगीरथ होऊनी
आयुष्य तुम्ही कष्टीले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले....१
दीन दलितांचे तिमिर जावो
त्यांच्या जीवनी प्रकाश लाहो
यासाठी कणकण झिजले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले ....२
गरिबीचा वसा घेऊनी
विनोबांचे पाईक होऊनी
साने गुरुजी शिकविले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले....३
जात-पात धर्मपंथ
यापलीकडे जाऊनी
मानवतेचे गुण गाईले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले....४
श्रमाने माणूस मोठा
कर्माने माणूस मोठा
हे मूल्य कृतीतून दाविले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले....५
गळ्यात पिशवी हातात काठी
झिजले तुम्ही स्नातकांसाठी
निस्वार्थ असे जीवन जगले
तुम्ही सर्वस्व अर्पिले....६
(प्रासंगिक - शिक्षण महर्षी नानासाहेब य ना चव्हाण यांच्या १०३ व्या जयंतीनिमित्त)
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
गाव
राम प्रहरी गावाकडं, एकच लगबग असायची
गाई वासराच हंबरन, बादलीला चरवी घासायची.
दुधाच्या धारेचा तो मंजुळ आवाज,
कान तृप्त करून जायचा
पशु पक्षांचा किलबिलाट, कसा मंद मंद चालायचा.
विहिरी वरची मोट अन, मोटेची कुई कुई असायची
हिरवीगार शेतं पाहून, नखऱ्या पाखऱ्या डोलायची.
नखऱ्या पाखऱ्याच्या तालावर, मोटकरी गाणं गायचा
थाळण्यातून वाहणारं पाणी, पाण्यान दांड भरून वहायचा
वाफ्या वाफ्यातून पाणी कसं, मातीला भिजवत रहायचं
भिजलेल्या मातीचा सुगंध घेत, मन कसं भरून जायचं.
आता मात्र... आता मात्र....
मोट नाही, नाडा नाही, नाही गाईच हंबरन
दूध नाही, धार नाही, नाही मातीचा सुगंध
सारं कसं दिवसेंदिवस, चिराख होत गेलं
शहरीकरणानं गावाचं, गावपण हिरावून नेलं.
शहरीकरणानं गावाचं, गावपण हिरावून नेलं....
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
आज सारखा एकांत
(प्रेम कविता)
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही
जे सांगायचे होते, ते तुला कधी कळलेच नाही
चार वर्षाची तपश्चर्या माझी,
फळ मला कधी देणार होतीस ?
जन्मोजन्मीची खून गाठ म्हणे ही,
बांधता बांधता या जन्मी बांधलीच नाही
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही
जन्मोजन्मीचे तुझे हे रडगाणे
ऐकता ऐकता कान ही इटले
सांध सांधता हृदय ही फाटले
गळा हार घालण्यासाठी हात उरलेच नाही.
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही
दोघांच्या त्या सहवासात विर्जन
निर्जन वाटेवरील तो दुरावा
कसा हा तुझ्या माझ्या नशिबी आला
नशिबाला दोष देण्यात वेळ कळलाच नाही.
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही.
बरे असो त्वा भरतारी जीवन
मजही सहानुभूती नको तुझी
सुखी असो तू, हीच मनीषा माझी.
एवढे सारे सांगून डोळे पाणवलेच नाही.
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही.
जे सांगायचे होते ते तुला कधी कळलेच नाही.
आज सारखा एकांत कधी मिळालाच नाही.
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
चातक
पेर पेगु नारा
देतो हा बिचारा
वाजवितो पावा
करीतसे धावा "१"
एक एक थेंबासाठी
झाला कासाविस
हरिनाम जप
करी रात्रंदिस "२"
वरुणाचा थेंब
त्याचा आत्मा कोंब
दाही दिशा मंदी
उसळला डोंब "३"
पेरक्या ईनंती
करी त्याची खरी
न फुटे पाझर
त्याची न्येत बुरी "४"
ये मेघा जोमानं
दे रे जीवदान
सैर भैर झालो
पुरव तू आन "५"
वागनुक तूही
अशी कशी आहे
मी तर बिचारा
अपराध साहे "६"
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
बैल
कुणब्याच पंचप्राण
महादेवाचा मी नंदी
घरात नसे मिरची
नाही कमी केली चंदी
माझ्या राजाचं हे रीन
फेडू तरी मी रे कसं
महादेव रे तो माझा
वाहन मी त्याचं जसं
पोळ्याच्या सना सुदी
माझा केवढा तो थाट
अंगावर रेशीम झुल
तिला शोभे जरी काट
रंगी बेरंगी केली शिंगे
त्याला चमकी बेगड
वाटे राजा मी इथला
गोठा माझा राजगड
करू धन्याची चाकरी
फेडावया त्याचं रिन
येऊ देरे देवा मला
त्याच्याच दारी मरण
आलं आधुनिक तंतर
गेला माझा तो रुबाब
कसायाच्या दारी बांधी
नाही राहिली माझी आब
एक इनंती ऐक राजा
नको करू हेळसांड
मोडलेला तो रे डाव
पुन्हा नव्याने रे मांड....
पुन्हा नव्याने रे मांड...
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
कुणब्याचे अभंग
देवनी धाडना, उघडा वाढना
कष्टात सडना, शेतकरी
जगना पोशिंदा, कुंबिकिना धंदा
खावलाना वांधा, कर्जा पायी
सावकार लुटे, सरकार रुठे
जावो तरी कोठे, पोट पायी
धरती रूठनी, आकासना साठे
गायनात पाटे, ह्या चाकना
मर मर मरू, बच्चा कच्चा पायी
हातम्हा न काही, कधी लागे
उगवना दिस, जाई तो कामम्हा
जयना कोमम्हा, मनोमनी
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
हिरव जग
दुर देशीच्या रे राजा,
बघ दुरून हे जग
हीर्व्या राव्याला नग फसू,
त्यात आटली काळजाची रग
हे खेड्यातल जग,
बघ राजा दुरून
माया आपुलकी तूही
बघता जाईल सरून
जिवा भावाचे मैतर,
सोन्या-चांन्या जोडीला.
ट्रॅक्टर टरकाची नाही सव
माझ्या त्या काळया माडीला
पांढरा धोट शाळू
दूर देशी रे जातो
पाण्या पावसानं भिजलेलं
राजा डिस्को रे आम्ही खातो
घोर कष्टाचे हे जिणे
आमच्या रे भाळी
रक्ताचं पाणी कराया
बापा मांग लेकाची रे पाळी
दिस उगवला तसा
बैल घाण्याला जुंपला
कोदा उपसु उपसू
शेवटी म्हसणी खपला
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
आत्महत्या
हाडांचा सापळा होऊन
खांद्यावर मणभराचा नांगर,
काबाड कष्ट करतो
शेतकरी बाप माझा.
कोरभर तुकड्यासाठी
रक्ताच पाणी,
देह गहाण ठेवतो
मीठ मिरची पाई.
डोक्यावर कर्जाचे ओझं महामुर झालं
पावसानं पाठ दावली,
शासनानं टांग वर केली
म्हणून..
गळा फास जवळ करतो
शेतकरी बाप माझा
लांड्या बांधावरच्या बाभळीला
लटकलेलं बापाचं भूत
खाली काढायला,
जमलेत सारे पांढरे कावळे
अन् मेल्यावर...
जगाचा पोशिंदा म्हणून
हिणवायला.
कवड्या गोट्या फेकावे
तसे आश्वासन फेकून गेलेत.
ती हाती यायच्या आतच
हवेत विरून गेलीत.
अचानक वावटळ उठावी
अन् काही क्षणात विरून जावी
अगदी तसा..
माझा शेतकरी बाप,
विरून गेला मनामनातून....
साऱ्यांच्याच.....
कायमचा....
अगदी मायच्या बी....
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
येवढीच इच्छा
काळया कुट्ट गाभाऱ्यात
एखादं निस्तेज रोपट डूलाव
पिवळ्या पानांनी
तसं हे माणसाचं निस्तेज जीवन...
शिवबाच्या या देशात
माणसानंच माणसाचा
प्यावा 'खुन '
आणि...
आपणच आपलं अंग
आपल्याच रक्तान माखलय
असं घ्यावं सोंग.
भर रस्त्यावर
बापानं पोरीचा,
अन् पोरानं आईचा,
सौदा करावा
ही लाजिरवाणी गोष्ट.
पोटासाठी
चौका चौकात
आयाबाया नटताना दिसतात
रात्रीच्या
ह्याला कुठेतरी भेटावा विराम,
अन्
थांबावं सार जागच्या जागी
आणि...
उद्याचं नाव सूर्य
आपल्या नव्या डोळ्यांना
नवलाईने दिसावा
एवढीच इच्छा....
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९
माणूस हरवत चाललाय
सुगीचे दिवस आलेत की माझ्या बापाची
एकच धांदल असायची
मठ, मुग ज्वारी बाजरी याचे खळे लावायचे.
बाजरीची सुडी,मठाची गंजी घालून व्यवस्थित
शेकारायचे,
ह्या आवकळी पावसाच्या धाकाण.
मायचं मात्र मधीच टूमण असायचं
चार दिवसांवर दिवाळी आली...,
विना गोड धोडाची दिवाळी
चटणी भाकरीवर निघायची
आख्खी दिवाळी हंगाम आवरण्यात जायची
पण,
तरी सुध्दा त्या दिवाळीत मज्जा असायची
गोड धोड नसलं म्हणून काय झालं
गोड माणसं मात्र सोबत राहायची.
काका काकू आत्या मामा अन् सारी भावंडं
यांनी घर कसं भरून जायचं
शरिरान वेगळे तरी मनानं एक रहायचं
आता मात्र तसं काही उरलं नाही.
एका घराची दोन दारं झाली
कामा धंद्याच्या निमित्तानं
माणसं शहराकडे गेली.
आता दिवाळीला एकत्र येत नाही.
आलेच तर दोन दिवसाच्या वर राहत नाही.
राहिलीच तर एफडी, भिसी, फ्लॅट आणि कार
याचंच तुणतुणं चालतं फार
माया, ममता हरवत होती
आपुलकीनं विचारपूस नव्हती
अवकाळी पावसाच्या धाकान बाप गंजी, सूडी
झाकायचा.
पण, आता काय?
इथं आपलेपणाचाच दुष्काळ पडत चाललाय.
माणूस जिता असून हरवत चाललाय
बापाच्या मनातली
ती सुगी, ती गंजी काही केल्या जात नाही.
जीव तीळ तीळ तुटल्या वाचून राहत नाही
पण त्याला कुठ माहीत..
की,
या सिमेंटच्या जंगलात माणसं झालीत परकी
आता आपल्याजवळ फक्त ती आठवण
डोळ्यांची खासड झाल्या सारखी.
📚🖋️ राहुल मोरे
९४२१६१२९७९